Voer de bij bij tijdens de Nationale Zaaidag 2026

Tom richtte in 2016 The Pollinators op. Het doel: de bestuivende insecten in Nederland een handje helpen. Die hebben het namelijk al decennialang zwaar. Onder andere door pesticiden, habitatverlies en klimaatverandering.

Tom: “De insectenpopulatie in Nederland wordt sinds de jaren tachtig gemeten. Sindsdien is die met ongeveer 75 procent afgenomen. En dan heb ik het niet alleen over de honingbij. Alleen in Nederland komen al zo’n 360 wilde bijensoorten voor en een groot deel daarvan staat tegenwoordig op de rode lijst. Maar denk ook aan zweefvliegen en vlinders.”

Dat is niet alleen slecht nieuws voor de insecten zelf, maar ook voor de ecosystemen waar ze onderdeel van zijn én voor ons. Een groot deel van ons voedsel is namelijk afhankelijk van de bestuiving door insecten. Geen bestuivers, geen tomaten of appelsap.

Voer de bij bij

The Pollinators doen er dan ook alles aan om dit onderwerp op de kaart te zetten, mensen in beweging te krijgen en bestuivende insecten te ondersteunen. Ook voor de Nationale Zaaidag  op 22 april is de stichting al maanden hard aan het werk. “Onder de noemer ‘voer de bij bij’ proberen we ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk mensen meedoen”, zegt Tom. “In de afgelopen maanden hebben zo’n 6.000 mensen zich aangemeld als voedselbank voor de bij. Zij fungeren vanaf 11 april als afhaalpunt van gratis zakjes inheems en gifvrij bloemzaad en zitten verspreid over het hele land. Vanaf 11 april kan iedereen die wilt meedoen aan Nationale Zaaidag daar een gratis zakje bloemzaad ophalen.”

De zaadjes zijn afkomstig van Cruydt-Hoeck, een natuurvriendelijke kwekerij die Triodos Bank financiert. Momenteel worden de pakketten voor de voedselbanken verpakt en voorbereid, in samenwerking met een sociale werkplaats. Dit jaar distribueren The Pollinators op deze manier ongeveer 200.000 zakjes bloemzaad door Nederland en Vlaanderen. “Er zitten ongeveer 1.500 bloemzaadjes in een zakje, dus dan heb je het over 300 miljoen zaadjes die op deze manier verspreid worden”, aldus Tom. “Dat is niet niks. We claimen niet dat we het probleem hiermee in één keer helemaal oplossen, hoor. Maar het is een heel laagdrempelige, positieve stap die steeds meer mensen zetten. En het zorgt hopelijk ook voor een stukje bewustwording.”

Zo kan jij meedoen

Heb jij een stukje tuin, balkon of geveltuintje tot je beschikking? Dan kan jij ook je steentje bijdragen. Meedoen met de Nationale Zaaidag is simpel: via deze kaart kan je een voedselbank in jouw buurt opspeuren. Vervolgens haal je daar een zakje bloemzaad op. “In een zakje zit ongeveer 2 gram bloemzaad, goed voor zo’n twee vierkante meter grond”, zegt Tom. “Die zaadjes moet je niet zomaar uitstrooien, dat heeft weinig effect. De kans dat ze niet ontkiemen of worden opgegeten door vogels is dan vrij groot. Frees de toplaag van de grond daarom eerst even (omwoelen en verpulveren, red.). Meng de zaadjes vervolgens met wat zand, zodat je het beter kan uitzaaien. Op die manier zie je ook meteen waar je wel en niet hebt gezaaid. Vervolgens stamp je de grond licht aan, bijvoorbeeld door een bijendansje te doen. Zo zitten de zaadjes netjes onder de grond.”

Een belangrijke disclaimer: ook als je deze stappen volgt, is het niet zeker dat de zaadjes ontkiemen. “Dat kan teleurstellend zijn, maar laat je niet ontmoedigen. De kans is groot dat ze het jaar daarna alsnog opkomen.”

Kom ook de rest van het jaar in actie

Meedoen aan Nationale Zaaidag is een laagdrempelige manier om bestuivende insecten een handje te helpen. Maar er is veel meer mogelijk. Ook na 22 april. Tom: “Onze NewBee Intromiddag op 26 juni is dan misschien wel het beste startpunt. In één middag nemen we je mee in de wereld van bestuivers en leer je hoe je de biodiversiteit in Nederland een handje kan helpen. Via The Pollinators Academy kan je nog meer workshops en opleidingen volgen.”

“We geloven enorm in de beweging van onderaf”, vervolgt hij. “Als mensen in de haarvaten van de samenleving in actie komen, dan kunnen zij echt verschil maken. Bewustwording en ambassadeurschap zijn daarbij echt belangrijk. Want op bewustwording volgt actie. En dat leidt tot ecologische impact.”