Het Ruhrgebied werd lange tijd gedomineerd door mijnbouw en zware industrie. Ondergrondse riolering was aan het begin van de 19de eeuw niet mogelijk, omdat de vele kolenmijnen in de regio voor onvoorspelbare grondverzakkingen konden zorgen. Het gevolg: De Emscher werd gebruikt als open riool. De rivier was al snel sterk vervuild, biodiversiteit in en rondom de rivier nam drastisch af en sommige dier- en plantsoorten verdwenen zelfs helemaal. De rivier was daarnaast veel minder goed in staat om regenwater op te vangen en af te voeren (grote delen van de rivierbedding waren rechtgetrokken en voorzien van beton), wat regelmatig voor overstromingen zorgde.

De herontwikkeling van de Emscher (een project dat van 1990 tot 2020 duurde) toverde het omliggende landschap om tot natuur- en recreatiegebied. Goed voor de natuur, goed voor de biodiversiteit en goed voor het welzijn van mensen. Het is daarmee een mooi voorbeeld van een nature-based solution, ofwel een samenwerking met de natuur.

Meer fietspaden, meer vogelsoorten

Voor de herontwikkeling van de Emscher werd onder andere 423 kilometer aan ondergrondse riolering aangelegd, om afvalwater te scheiden van het rivierwater. Daarnaast werd de betonnen rivierbedding verwijderd, zodat de Emscher weer vrijer kon stromen. En er werden meerdere uiterwaarden gecreëerd, zodat het gebied beter in staat is om regenwater op te vangen. Ook werd er meer dan 140 kilometer aan fietspaden aangelegd in de nieuwe natuur.

De biodiversiteit in en rondom de Emscher kreeg hierdoor een enorme boost. Onderzoekers zagen het aantal vogelsoorten in het midden van het Emscher-gebied bijvoorbeeld stijgen van 38 naar 147. Van kieviten en juffertjes tot ijsvogels.

Unieke samenwerking

De herontwikkeling van de Emscher is een uniek project, vanwege de omvang, de tijdsduur en het prijskaartje (ongeveer 5,5 miljard euro). Maar het is ook bijzonder omdat er zoveel stakeholders samenwerkten om de Emscher weer om te toveren tot schone en natuurrijke rivier. Het project stond onder leiding van waterschap Lippeverband en waterbeheerbedrijf Emschergenossenschaft. Maar zij werkten nauw samen met gemeenten, lokale bevolking, industriële bedrijven in de regio en maatschappelijke organisaties. Het project werd mede hierdoor een voorbeeld voor vergelijkbare initiatieven in Azië, Afrika, Latijns-Amerika en de Verenigde Staten.