Nederland verstrekt ongeveer 10 miljard euro aan subsidies die de natuur schaden, bleek eerder dit jaar. Denk daarbij aan subsidies voor intensieve landbouw en lage energiebelasting op aardgas. In de rest van de wereld is dat niet anders, stelt Hein Brekelmans, advocacy manager bij Triodos Bank: “Tegenover elke euro die naar natuurbehoud en -herstel gaat, staat 30 euro die de natuur vernietigt. Dat is alsof je een huis aan bouwen bent terwijl je de fundering sloopt.”

Dat moet anders, want het is slecht gesteld met de biodiversiteit op onze aarde. Door klimaatverandering staan steeds meer ecosystemen en plant- en diersoorten onder druk. Meerdere studies voorspellen dat zelfs bij relatief milde klimaatscenario’s tussen de 3 en 6 miljoen dier- en plantsoorten zullen uitsterven in de komende vijftig jaar. 

Hein Brekelmans, advocacy manager bij Triodos Bank.
Hein Brekelmans, advocacy manager bij Triodos Bank.

Subsidiestelsel hervormen

Werk aan de winkel dus. De biodiversiteitstop in Armenië kan wat dat betreft een cruciaal moment zijn. Hein: “Tijdens de vijftiende biodiversiteitstop in 2022 werd het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (GBF) ondertekend door 196 landen. Dit akkoord bevat 23 doelen om verlies van biodiversiteit en natuur te stoppen en om te buigen naar herstel. Tijdens de biodiversiteitstop in Armenië wordt voor het eerst geëvalueerd of we op koers liggen. En hopelijk komen er allerlei acties en coalities uit voort die de boel zullen versnellen.”

Vanuit Triodos Bank reist Hein af naar Armenië om meerdere evenementen te organiseren, paneldiscussies bij te wonen en bovenal onze visie te delen als Triodos Bank. Dat doet hij samen met CCO Jacco Minnaar, onderzoeker Pjotr Tjallema en Nature-based Solutions-expert Simon Scholl. “Tijdens de biodiversiteitstop gaan we ons vooral hard maken voor doel 18 van het biodiversiteitsakkoord. Samen met een brede internationale coalitie van meer dan 130 bedrijven en financiële instellingen overhandigen we een gezamenlijke oproep aan ministers. De kernboodschap is simpel: stop met subsidies die natuurvernietiging stimuleren en zorg dat het juist loont om de natuur te beschermen en te herstellen. Het is tijd dat we ons geld de goede kant op laten stromen.”

“Op de COP17 wordt een Nederlands paviljoen ingericht dat voor een groot deel in het teken staat van financiering van biodiversiteit”, vervolgt Hein. “Het feit dat dit zo’n belangrijk onderwerp is dit jaar, is een belangrijke reden voor ons om erbij te zijn.”

“Stop met het financieel stimuleren van natuurvernietiging en zorg dat het beschermen en herstellen van natuur juist wordt beloond.”

Hein Brekelmans, advocacy manager bij Triodos Bank.

Financiële sector aan zet

De financiële sector speelt namelijk een essentiële rol in de strijd tegen biodiversiteitsverlies. Het is de hoogste tijd dat financiële instellingen die rol ook pakken, stelt Hein. “Een veelgehoorde uitspraak in de financiële sector is: ‘Wij financieren wat de markt van ons vraagt.’ Dat is vooral een gemakkelijk excuus om geld te blijven steken in zaken die veel rendement opleveren, maar schadelijk zijn voor de natuur”, aldus Hein. “De financiële sector is echt aan zet om zélf te veranderen en proactief andere keuzes te maken.”

Er zijn grofweg drie dingen die banken en andere financiële instellingen kunnen doen tegen biodiversiteitsverlies. Hein: “Ten eerste: stoppen met het financieren van zaken die bijdragen aan klimaatverandering en schadelijk zijn voor de natuur. Bij Triodos Bank hebben we om die reden strenge minimumeisen: een set van duidelijke ondergrenzen op verschillende thema’s, zoals dierenwelzijn en mensenrechten. Daarmee sluiten we bepaalde zaken uit van financiering. Er staat bijvoorbeeld ook in dat we geen leningen verstrekken aan de fossiele industrie.”

Dat laatste is een belangrijke in de strijd tegen biodiversiteitsverlies. Ongeveer  73% procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen komt namelijk door de fossiele industrie. Daarnaast kan de infrastructuur voor fossiele brandstoffen leefgebieden van dieren opdelen of vernietigen. “Ik hoor in de financiële sector weleens: ‘Als wij het niet financieren, doen anderen het wel.’ Dat is natuurlijk onzin. Als elke bank vanaf vandaag de minimumeisen van Triodos Bank zou hanteren, worden er morgen geen olieplatforms meer gefinancierd. Overheden kunnen hier overigens ook een cruciale rol in spelen, door strengere wet- en regelgeving te introduceren over wat banken wel en niet mogen financieren en subsidies de juiste kant op te sturen.”

Financieren van natuurbehoud

Naast het voorkomen en beperken van schade aan de natuur kunnen banken ook bijdragen aan het herstel ervan. “Een goed voorbeeld zijn Nature-based Solutions”, zegt Hein. “Dit zijn oplossingen waarbij we de kracht van de natuur benutten om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. Denk aan voedselbossen, natuurinclusieve landbouw of het herstellen van bossen en wetlands. Triodos Bank financiert dergelijke projecten, zoals een regeneratieve sinaasappelboomgaard in de buurt van Valencia.”

“Juist daarom is het zo belangrijk dat overheden subsidies hervormen”, vervolgt hij. “Stop met het financieel stimuleren van natuurvernietiging en zorg dat het beschermen en herstellen van natuur juist wordt beloond.”

Meer weten over Nature-based Solutions? Lees er meer over in deze explainer.

Samenwerken en lobbyen voor systeemverandering

Ten derde kunnen banken simpelweg van zich laten horen, inspirerende ontwikkelingen op de kaart zetten en pleiten voor systeemverandering. Hein: ““Daarom vinden we het belangrijk om in Armenië aanwezig te zijn. Subsidiehervorming en financiering zijn belangrijke thema’s tijdens deze top. Daar hebben wij veel zinnigs over te zeggen. Daarom hebben andere organisaties ook gevraagd of wij erbij willen zijn. Als je als bedrijf écht impact wilt hebben op de uitkomsten van een COP, moet je er fysiek bij zijn.”