Vrouwen aan de top in Kameroen

Volgens de meest recente cijfers van de Wereldbank uit 2021 heeft 24 procent van de mensen in Kameroen een rekening bij een bank. Iets meer dan de helft van de inwoners heeft een mobiele geldrekening. Dat is een financiële rekening die gekoppeld is aan een telefoonnummer, in plaats van aan een traditionele bankrekening en populair in veel Afrikaanse landen. Elektronisch betalen en ook banken zijn in opkomst. Het percentage van inwoners van Kameroen dat een vorm van een rekening had, steeg van 12 procent in 2014 naar 52 procent in 2021.

Dit is de groeiende financiële markt waarin CCA Bank actief is. Crédit Communautaire d’Afrique werd in 1997 opgericht in de stad Bafoussam als coöperatieve microfinancieringsinstelling. Het doel was om financiële diensten toegankelijk te maken voor gewone burgers, kleine ondernemers en kleine tot middelgrote bedrijven. CCA groeide snel, breidde haar netwerk uit over heel Kameroen en investeerde daarbij in digitale bankdiensten. In 2018 kreeg CCA een banklicentie en werd het een universele bank, een instelling die meerdere soorten financiële diensten aanbiedt onder één dak zoals betaalrekeningen, spaarrekeningen, hypotheken, leningen en beleggingen. Inmiddels is het een van de grotere financiële instellingen in Kameroen, met ongeveer zestig filialen en diensten voor particulieren, bedrijven en instellingen. Er werken 900 mensen verspreid over het land.

Groei was noodzakelijk

“De groei van CCA komt door de groei van onze klanten”, zegt directeur Alvine Désirée Tiwoda. “Kleine bedrijven konden, doordat ze via CCA een microkrediet kregen, investeren en groeien. Daardoor hadden ze behoefte aan uitgebreidere financiering, die wij nog niet aanboden. Het was noodzakelijk dat we meegroeiden, om onze cliënten niet te verliezen. Het was ook mooi voor CCA en voor Kameroen, dat we op deze manier particulieren en ondernemers nog meer konden bieden.”

In Kameroen wonen ruim 28 miljoen mensen. Ondanks natuurlijke rijkdommen zoals olie, gas, koffie en cacao leeft een groot deel van de inwoners in armoede. Volgens de Wereldbank leeft 4 op de 10 inwoners onder de nationale armoedegrens van 813 CFA-frank (ongeveer 1,24 euro) per persoon per dag. Het grootste deel van de beroepsbevolking werkt in de informele sector zonder sociale bescherming. “In de afgelopen jaren is Kameroen economisch gezien stabieler geworden”, zegt Tiwoda. “De overheid promoot en stimuleert lokale productie, zodat we minder hoeven importeren en minder afhankelijk zijn van andere landen.”

Microkredieten toegankelijk maken

CCA draagt daarin bij door geld beschikbaar te maken voor zowel kleinschalige lokale initiatieven als grotere bedrijfsmatige producties. De bank richt zich daarbij niet exclusief op vrouwen, maar heeft sinds de oprichting wel veel betekend voor de financiële inclusiviteit in Kameroen door spaarmiddelen en microkredieten voor iedereen toegankelijk te maken.

Volgens de Verenigde Naties is er de afgelopen jaren veel gebeurd in Kameroen om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te verbeteren. Op dit moment is een derde van de zetels in het parlement bezet door vrouwen. Cijfers van de VN tonen aan dat vrouwenrechten wel nog altijd onder druk staan en vrouwen ook vaker te maken krijgen met (partner)geweld. Zo gaf 22 procent van de vrouwen (in 2018) aan dat ze het voorafgaande jaar slachtoffer waren geweest van fysiek of seksueel geweld door een huidige of voormalige partner. Minder dan de helft van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd had toegang tot moderne anticonceptie. In Kameroen hebben vrouwen gemiddeld minder makkelijk toegang tot goed betaalde en formele banen. Zij werken vaker in de informele sector, waar werk vaak laagbetaald en onzeker is.

Tiwoda: “Inclusiviteit staat overal in Kameroen op de agenda. Zoals op veel plekken in de wereld is hier nog veel te winnen op het gebied van bijvoorbeeld educatie en werk. We hebben een Ministerie voor de Bevordering van Vrouwen en het Gezin dat erop toeziet dat we stappen blijven zetten om de situatie van vrouwen te verbeteren. Bij CCA geloven we dat de populatie de kracht is van een land. In Kameroen wonen meer vrouwen dan mannen. Het is daarom op allerlei vlakken heel logisch dat we vrouwen dezelfde kansen geven als mannen. Om armoede te bestrijden, kunnen we niet zonder vrouwen.”

Meest geschikt

CCA voegt de daad bij het woord. Het merendeel van de werknemers is vrouw en ook de managementposities worden stuk voor stuk door vrouwen vervuld. Tiwoda lacht om de vraag welke gedachte hierachter zit. “We vinden soft skills die je veel bij vrouwen ziet, zoals goed kunnen communiceren, samenwerken en probleemoplossend werken, heel belangrijk. Maar iedereen die solliciteert krijgt een gelijke kans. Het is dus geen bewuste keuze geweest, maar de vrouwen die voor deze posities solliciteerden, waren de meest geschikte kandidaten.”

Met veel vrouwelijke expertise in het management weet CCA als geen ander waar vrouwelijke ondernemers tegenaan lopen en waar zij behoefte aan hebben. “Er zijn culturele barrières en maatschappelijke: zo wordt op veel plekken in de wereld verwacht dat vrouwen thuisblijven en de belangrijkste zorgtaken voor kinderen of de familie op zich nemen”, zegt Tiwoda. “Wat we verder veel zien is een gebrek aan zelfvertrouwen. Bij het starten van een bedrijf vragen vrouwen zich eerder af: kan ik dit wel?”

Vrouwenclub

Bij CCA kunnen vrouwen gratis een rekening openen. Ze worden daarbij automatisch lid van een ‘women’s club’. Hier ontmoeten vrouwen elkaar om van elkaar te leren en elkaar te helpen. Tiwoda: “We helpen vrouwen actief bij het verkrijgen van leningen om hun ideeën te realiseren. Binnen de vrouwenclub zien we hoe vrouwen die zakelijk succes hebben, anderen inspireren.” Wie een microkrediet of lening afsluit wordt uitvoerig gevolgd door professionals van de bank. “Maandelijks bezoeken we de ondernemers die een lening hebben afgesloten. We checken hoe het met het bedrijf gaat, hoe het eventueel kan worden versterkt, hoe eventuele problemen kunnen worden opgelost. We blijven betrokken met specialisten om ervoor te zorgen dat de ondernemers van hun lening een succes maken.”

Ook CCA zelf heeft grote ambities, vertelt Tiwoda. “We blijven ons de komende jaren inzetten om meer mensen in Kameroen toegang te geven tot financiële diensten. In het bijzonder willen we nog meer vrouwen helpen om hun zakelijke dromen te realiseren.” Daarnaast groeit CCA snel, iets waar Tiwoda erg enthousiast over is. “We hopen dit jaar uit te breiden in de regio’s Centraal- en West-Afrika en ook daar vestigingen te openen. Uiteindelijk hopen we op nog veel meer plekken in de wereld de financiële inclusiviteit te verbeteren. Onze missie kent wat dat betreft geen grenzen.”